Energy Drinks: Are We Really Getting More Energy?
It is not unusual to see people reaching for an energy drink after a long day at work, during exam preparations, on a long drive, or in-between a hectic shift. For many young people, it has become an easy way to deal with tiredness. You drink one and, for a while, you feel more…
स्क्रब टाइफस (Scrub Typhus): एक विस्तृत परिचय
– पि. समर स्क्रब टाइफस ओरिएन्टिया सुत्सुगामुसी (Orientia tsutsugamushi) नामक ब्याक्टेरियाको कारणले हुने एउटा गम्भीर संक्रामक रोग हो। नेपालमा विशेष गरी वर्षायाम (मनसुन) र त्यसपछिको समयमा यो रोग एउटा प्रमुख जनस्वास्थ्य समस्याको रूपमा देखा पर्छ। १. रोगको कारण र सर्ने तरिका (Cause & Transmission) रोगाणु: यो रोग Orientia tsutsugamushi नामक ब्याक्टेरियाका कारण हुन्छ। वाहक (Vector):…
Osteogenesis Imperfecta: When Bones Break Too Easily
Dr Bonita S Pradhan Imagine being told that something as ordinary as a fall, a bump, or sometimes even an everyday movement could result in a broken bone. For most of us, bones are something we rarely think about. They support us, protect our organs and allow us to move through life without much…
बीएमआई कम्मरको आकार: तौलभन्दा पेटको बोसो ज्यानका लागि बढी जोखिमपूर्ण
एउटा नयाँ अध्ययनले ६५ वर्षभन्दा माथिका पुरुषहरूमा उच्च शरीरको आकार इन्डेक्स (BMI) भएकाहरूको तुलनामा कम वा सामान्य तौल भएकाहरूमा सबै कारणबाट हुने मृत्युको जोखिम बढी रहेको देखाएको छ। तर, सोही उमेर समूहका पुरुष र महिला दुवैमा कम्मरको परिधि (Waist Circumference) ठूलो हुनु भने अकाल मृत्युको उच्च जोखिमसँग सीधा सम्बन्धित पाइयो। विज्ञहरूका अनुसार बीएमआईलाई मात्र स्वास्थ्यको…
छिटो हिँड्ने कि धेरै हिँड्ने? दुवैले मृत्युको जोखिम घटाउँछ:
अध्ययन: सन् २०२६ मा British Journal of Sports Medicine मा छापिएको एउटा ठूलो अध्ययनले देखायो—समयअगावै हुने मृत्युको जोखिम घटाउन छिटो हिँड्ने र धेरै हिँड्नेमध्ये एउटा मात्र छान्नु पर्दैन। दुवै तरिका काम लाग्छन्। अध्ययन कसरी गरियो? मोनाश विश्वविद्यालय र सिड्नी विश्वविद्यालयका प्रोफेसर इमानुएल स्टामाटाकिसको नेतृत्वमा भयो। UK Biobank का ६४,७४३ जनाको तथ्याङ्क हेरियो। उनीहरूको औसत उमेर…
समुद्री खाना, ईपीए, डीएचए सेवनको समय र निद्राको ढाँचाबीचको सम्बन्ध:
अन्वेषकहरूले करिब ६,००० जापानी वयस्कहरूले समुद्री खाना र ओमेगा-३ फ्याटी एसिड कहिले सेवन गर्छन् भन्ने कुराको अध्ययन गरे। उनीहरूको उद्देश्य हामीले खाने समय र हाम्रो शरीरको आन्तरिक जैविक घडी (सर्केडियन रिदम) बीच कुनै सम्बन्ध छ कि भनेर पत्ता लगाउनु थियो। अध्ययन: समुद्री खाना, ईपीए, डीएचए सेवनको समय र निद्राको ढाँचाबीचको सम्बन्ध: एक क्रस-सेक्शनल अध्ययन। जर्नल…
अटिजमको जोखिममा ‘जीन’ र ‘वातावरण’ को भूमिका छुट्याउने नयाँ विधि
भर्जिनिया विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरूले एउटा नयाँ उपकरण (PGS-TRI) बनाएका छन्। यसले बच्चामा अटिजम हुने जोखिममा जीन (पुर्ख्यौली गुण) र वरपरको वातावरण दुवैको कति-कति योगदान हुन्छ भनेर छुट्याउन सक्छ। के हो यो नयाँ विधि? पहिलेका अध्ययनहरूले प्रायः आमाबाबुबाट बच्चामा सिधै जाँदै गरेको जीनको मात्र अध्ययन गर्थे। तर, आमाबाबुको जीनले उनीहरूको व्यवहार, खानपान र घरको वातावरणलाई असर गर्छ,…
अनारको प्राकृतिक तत्वले मुटुको काम गर्ने तरिका सुधार्न सक्छ
लेखक: कोरी पेल्क प्रकाशित: अगस्ट २२, २०२६ मुख्य कुराहरू एउटा नयाँ अध्ययनले अनारमा पाइने एउटा प्राकृतिक पदार्थले मुटुको कमजोरी (हार्ट फेलियर) को उपचारमा सघाउन सक्ने सुझाव दिएको छ। लगभग आधा (५०%) मुटु कमजोरीका घटनाहरू ‘HFpEF’ नामक अवस्थाका कारण हुन्छन्। यसमा मुटुको मांसपेशी कडा हुन्छ, जसले गर्दा रगत भर्न र आराम गर्न गाह्रो हुन्छ। HFpEF को…
सेप्सिस (Sepsis) के हो?
– मेरिना गुरुङ सेप्सिस एक ज्यान-मुस्तैनी चिकित्सकीय आपतकालीन अवस्था हो। यो तब हुन्छ जब शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीले कुनै संक्रमणको जवाफमा अत्यधिक र अनियन्त्रित प्रतिक्रिया गर्छ। संक्रमणलाई मार्ने क्रममा, शरीरको यो प्रतिक्रियाले व्यापक सूजन (inflammation) निम्त्याउँछ, जसले शरीरको आफ्नै तन्तु र अंगहरूलाई क्षति पुर्याउँछ। यसले अंगको कार्यक्षमतामा कमी (organ dysfunction), शक (shock), र अन्ततः मृत्युसम्म…
जलवायु परिवर्तन र नेपालको जनस्वास्थ्य: तीव्र जोखिम र चुनौतीहरू
–सुमी पासा: नेपाल जलवायु परिवर्तनको उच्च जोखिममा रहेका विश्वका अग्रणी देशहरूमध्ये एक हो। यहाँ जलवायु परिवर्तनले “जोखिम वर्धक” (Risk Multiplier) को रूपमा काम गर्दै विद्यमान जनस्वास्थ्य समस्याहरूलाई अझ जटिल र भयावह बनाइरहेको छ। समुद्र सतहबाट ७० मिटरदेखि ८,८४८ मिटर (सगरमाथा) सम्म फैलिएको नेपालको भौगोलिक बनावट जलवायु जोखिमका दृष्टिले निकै संवेदनशील छ। द्रुत गतिमा भइरहेको हिमनदी…