स्वास्थ्य – Health Readers

  नेपाल जस्तो भौगोलिक विविधता भएको देशमा, जहाँ ठूलो जनसंख्या पहाडी र हिमाली भेगमा बसोबास गर्छ, उच्च उचाइले स्वास्थ्यमा पार्ने प्रभावबारे बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ। भर्खरैका अनुसन्धानहरूले देखाएका छन् कि उच्च उचाइमा हुने न्यून अक्सिजन (Hypoxia) ले रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न मद्दत पुर्‍याउँछ। १. रातो रक्त कोशिका: शरीरको प्राकृतिक ‘ग्लुकोज स्पन्ज’ वैज्ञानिकहरूका अनुसार उच्च उचाइमा…

चीन मधुमेह उपचारको क्षेत्रमा स्टेम सेल प्रविधिमार्फत विश्वव्यापी नेतृत्व गरिरहेको छ। टाइप १ र टाइप २ दुवै प्रकारका मधुमेहका बिरामीहरूमा भएका हालैका क्लिनिकल परीक्षणहरूले अत्यन्त उत्साहजनक परिणाम दिएका छन्, जसले “कार्यात्मक उपचार” (Functional Cure) सम्भव हुने संकेत गरेको छ। प्रमुख उपलब्धिहरूको सारांश मधुमेहको प्रकार नवप्रवर्तन दृष्टिकोण प्रमुख संस्थाहरू वर्तमान अवस्था / परिणाम टाइप १ रासायनिक…

हालै गरिएको एक अध्ययनले देखाएको छ कि सुत्नुभन्दा कम्तीमा ३ घण्टा अघि खाना खाने र रातभरि १२ देखि १४ घण्टा सम्म उपवास (Overnight Fasting) बस्ने बानीले मुटु र मेटाबोलिक स्वास्थ्यमा निकै सुधार ल्याउँछ। मुख्य निष्कर्षहरू यो अध्ययन ३६ देखि ७५ वर्ष उमेरका अधिक तौल भएका व्यक्तिहरूमा गरिएको थियो। अध्ययनका अनुसार सुत्नुअघि चाँडै खाना खाँदा निम्न…

प्यागोफेजिया भनेको अनिवार्य रूपमा बरफ वा बरफयुक्त पेय पदार्थ सेवन गर्ने चिकित्सा शब्द हो। व्यक्तिले कति पटक बरफ खान्छ भन्ने आधारमा, यसले जटिलताहरू निम्त्याउन सक्छ। यसले कुनै अन्तर्निहित अवस्थालाई पनि संकेत गर्न सक्छ। धेरै मानिसहरू चिसो हुन वा ताजगी महसुस गर्न बरफ चपाउँछन् वा पेय पदार्थमा मिसाउँछन्। बरफका टुक्रा चुस्नाले सुख्खा मुखको समस्याबाट पनि राहत…

जीवनभर पढ्ने, लेख्ने र नयाँ भाषा सिक्ने जस्ता बौद्धिक क्रियाकलापमा सक्रिय रहँदा अल्जाइमरको जोखिम उल्लेखनीय रूपमा न्यून हुने देखिएको छ। हाल विश्वभर करिब ३ करोड २० लाख मानिस यस रोगसँग बाँचिरहेका छन्। विभिन्न अध्ययनहरूले स्वस्थ जीवनशैली र मस्तिष्कको सक्रियताले वृद्धवृद्धामा अल्जाइमरको जोखिम कम गर्न सक्ने देखाएको छ। ‘न्यूरोलोजी’ (Neurology) जर्नलमा प्रकाशित एउटा नयाँ अनुसन्धानले यस…

अनुहारको असमानताले अनुहारको दुवैतर्फ विशेषताहरू पूर्ण रूपमा एक अर्कासँग नमिल्ने अवस्थालाई वर्णन गर्दछ। यो उमेर बढ्नु, चोटपटक, र जीवनशैली छनोटहरू जस्ता विभिन्न कारणले हुन सक्छ। अनुहारको दुवैपट्टि पूर्ण रूपमा एक अर्कासँग नमिल्ने विशेषताहरू हुनुलाई असमानता भनिन्छ। असमान अनुहार हुनु एक सामान्य मानवीय विशेषता हो। लगभग सबैमा केही न केही हदसम्म अनुहारको असमानता हुन्छ। सामान्य जनसंख्यामा…

सिजोफ्रेनियाका तीन चरणहरू हुन्छन्: प्रारम्भिक (प्रोड्रोमल), सक्रिय (एक्टिभ), र अवशिष्ट (रेसिडुअल)। एक स्वास्थ्य सेवा पेशेवरले व्यक्तिको चरण पत्ता लगाई उनीहरूलाई आफ्नो अवस्था व्यवस्थापन गर्न मद्दत गर्न उपयुक्त उपचार सिफारिस गर्न सक्छन्। सिजोफ्रेनियाको सक्रिय चरणमा सामान्यतया मनोविकृति (साइकोसिस) का लक्षणहरू समावेश हुन्छन्। यसमा भ्रम (डेलुजन), अविश्वास (प्यारानोइया), र मतिभ्रम (हेलुसिनेसन) समावेश हुन सक्छन्। सिजोफ्रेनियाको उपचारमा मनोचिकित्सा…

प्रतिरक्षा प्रणाली एउटा जटिल सञ्जाल हो जसले रोगजनकहरू पत्ता लगाउँछ, क्षतिग्रस्त कोशिकाहरू हटाउँछ, र शरीरलाई संक्रमणबाट जोगाउन प्रतिरक्षात्मक प्रतिक्रिया सुरु गर्छ। सेतो रक्त कोशिकाहरूले यो रक्षात्मक प्रक्रियालाई अगाडि बढाउँछन्: फागोसाइटहरूले आक्रमणकारीहरूलाई “खाइदिन्छन्”, जबकि लिम्फोसाइटहरू (बी कोशिका, टी कोशिका, र प्राकृतिक हत्यारा कोशिका)ले खतराहरूलाई लक्षित गर्छन् र तिनीहरूलाई सम्झन्छन्। यो लेखले जन्मजात, अनुकूली, र निष्क्रिय प्रतिरक्षा,…

मद्यपान स्वास्थ्यका लागि हानिकारक छ भन्ने तथ्य सर्वविदितै छ। तर हालैको एक अध्ययनले प्रतिदिन २ वा सोभन्दा बढी पेय पिउनाले कोलोरेक्टल क्यान्सरको जोखिम ९१% सम्म बढाउने डरलाग्दो तथ्य सार्वजनिक गरेको छ। अध्ययनका मुख्य निष्कर्षहरू ‘क्यान्सर’ पत्रिकामा प्रकाशित यस अनुसन्धानले जीवनभरको मद्यपान गर्ने बानी र क्यान्सरबीचको सम्बन्धलाई सूक्ष्म रूपमा केलाएको छ: * अत्यधिक मद्यपानको खतरा: १८…

स्टेथोस्कोप, डाक्टरको गर्धनमा झुण्डिएको २०० वर्ष पुरानो यो उपकरण अब डिजिटल र AI को युगमा परिवर्तनको संघारमा छ। ओन्टारियोस्थित AI कम्पनी eMurmur ले इलेक्ट्रोनिक स्टेथोस्कोपको लागि FDA स्वीकृति हात पारेको छ। के यसले पारम्परिक स्टेथोस्कोपको अन्त्यको सुरुवात गरिदिएको छ? एक भावनात्मक साथीको विदाई? मेरो लागि स्टेथोस्कोप केवल उपकरण भन्दा बढी हो। ११ वर्ष अगाडि कार्डियोलोजी…